Używane maszyny stolarskie: wszystko o czołowych markach i dlaczego europejska inżynieria wciąż wygrywa

Obróbka drewna to zdecydowanie największa kategoria w serwisie Machine Octopus – 2 794 maszyn, czyli więcej niż wszystkie pozostałe kategorie razem wzięte. W ofercie tej dominują cztery marki: SCM, Homag, Holzma i Weeke. Traktowanie ich jako czterech niezależnych konkurentów, tak jak porównuje się Arburga z Krauss Maffei, byłoby błędem. Homag, Holzma i Weeke to jedna firma. Niemiecka grupa Homag, należąca od 2014 roku do Dürr AG, rozwijała się poprzez przejmowanie wyspecjalizowanych firm – Weeke dołączyło w 1986 roku, a Holzma w 1987 – i każda z nich nadal działa pod własną nazwą, ponieważ każda zajmuje się innym zakresem działalności. SCM jest wyjątkiem – to włoska firma z Rimini, oferująca kompleksowe rozwiązania, która konkuruje w całym łańcuchu produkcyjnym, a nie tylko na jednym jego etapie. Wiedza o tym, która firma czym się zajmuje, ma większe znaczenie niż znajomość samej marki, ponieważ pozwala ustalić, czy mamy do czynienia z jednym stanowiskiem na linii produkcyjnej, czy z alternatywą dla całego procesu.

Dlaczego akurat te cztery, a nie coś tańszego i nowszego?

Sama firma Homag posiada ponad 30% udziału w globalnym rynku maszyn do obróbki drewna. Wraz z SCM i kilkoma innymi europejskimi grupami – Biesse, Felder, Weinig – czołowi gracze odpowiadają za około połowę globalnej sprzedaży, a same firmy Homag, SCM i Biesse mają łącznie ponad połowę tego udziału. To prawdziwa skala, budowana przez dziesięciolecia, i właśnie dlatego te marki dominują na rynku maszyn używanych: sprzedano wystarczająco dużo maszyn przez wystarczająco długi czas, by w ogóle istniał prawdziwy rynek maszyn z drugiej ręki.

Istnieje również wymierny powód, dla którego maszyny te kosztują więcej niż porównywalne nowe maszyny chińskich producentów, i nie chodzi tu wyłącznie o renomę marki. Wysokiej klasy europejskie maszyny z Grupy Homag i SCM zazwyczaj charakteryzują się tolerancjami rzędu około ±0,01 mm, co jest wynikiem lepszym niż dokładność pozycjonowania wynosząca około ±0,05 mm, powszechna w chińskim sprzęcie CNC średniej klasy, a ich ramy są zazwyczaj poddawane odprężaniu i pozostawiane na kilka miesięcy do dojrzewania przed ostatecznym montażem, a nie tylko poddawane obróbce cieplnej, co ma znaczenie dla tego, jak dobrze maszyna zachowuje swoją dokładność po latach intensywnej eksploatacji. Chińskie maszyny do obróbki drewna naprawdę uległy poprawie i obecnie stanowią ponad połowę światowej produkcji maszyn CNC, a w przypadku wielu prac związanych z obróbką drewna, produkcją znaków lub materiałów miękkich taka dokładność jest w pełni wystarczająca. To, za co nadal płacisz wyższą cenę w przypadku produktów Homag Group lub SCM – zarówno nowych, jak i używanych – to dojrzała europejska sieć serwisowa, możliwość zdalnej diagnozy usterki przez technika oraz sprawdzona, wieloletnia historia, która pozwala zachować wartość odsprzedaży – dokładnie taki rodzaj historii, jakiego nowsze, budżetowe marki nie zdążyły jeszcze zbudować.

Nie jest to tak naprawdę rywalizacja między Niemcami a Włochami, ponieważ Homag Group i SCM to niemiecka i włoska część tego samego europejskiego standardu. Jest to raczej rywalizacja między Europą a nowymi graczami na rynku i warto o tym wiedzieć, zanim założysz, że najtańsza nowa maszyna i najtańsza używana maszyna rozwiązują ten sam problem.

Holzma: etap cięcia

Każda linia produkcyjna oparta na panelach zaczyna się od przycięcia arkuszy do odpowiednich wymiarów, a Holzma to marka dominująca na tym pierwszym etapie. Jej piły belkowe (branżowa nazwa pił do dzielenia płyt) tną pełne arkusze na panele gotowe do obróbki krawędzi i wiercenia, oferując długości cięcia znacznie przekraczające cztery metry oraz systemy podawania z wieloma chwytakami, zaprojektowane do obsługi stosów paneli, a nie pojedynczych arkuszy. Dobrym przykładem jest obecnie oferowana piła Holzma HPP 350 /43/43/X Optimat: piła belkowa z 2013 roku o długości cięcia 4 300 mm i dziewięcioma chwytakami, w cenie 27 999 euro – to właśnie ta maszyna wykonuje pierwsze cięcie w szafkach kuchennych, szafach na ubrania i meblach do samodzielnego montażu, zanim panel zostanie poddany obróbce krawędziowej lub wierceniu. Jeśli Twoja działalność zaczyna się od cięcia płyt, zanim zostaną one poddane dalszej obróbce, to właśnie w tym etapie inwestujesz.

Weeke: etap wiercenia i frezowania

Gdy płyta zostanie przycięta na wymiar, trzeba w niej wykonać otwory, osadzić kołki, zamontować zawiasy i wyfrezować krawędzie – i właśnie w tym specjalizuje się firma Weeke. Marka zyskała renomę dzięki wierceniu punkt-punkt – maszynom, które wiercą, frezują i wbijają kołki bez konieczności przemieszczania obrabianego elementu, co ma ogromne znaczenie w produkcji mebli do samodzielnego montażu oraz szafek kuchennych, gdzie pojedynczy panel może wymagać dziesiątek otworów na trzech różnych powierzchniach. Model Weeke Venture 3, który obecnie znajduje się w naszej siedzibie, ilustruje tę konfigurację: dziewiętnaście pionowych wrzecion wiertniczych, sześć poziomych oraz piła do rowków, wszystko na stole typu „pod-and-rail”, wycenione na 17 000–20 000 euro – to właśnie ta maszyna wierci otwory na zawiasy, kołki półkowe i kołki łączące, które zamieniają płaski panel w korpus szafki kuchennej lub szafy.

Homag: etap wykończeniowy oraz cała linia produkcyjna, jeśli tylko chcesz

Sama firma Homag jest najbardziej znana z okleiniarek – maszyn, które kleją i przycinają pasek dopasowanego materiału wzdłuż surowej krawędzi płyty – oraz z oprogramowania i systemów przenośnikowych, które łączą całą linię produkcyjną w jedną całość. Model Homag KAL 370 Ambition, obecnie dostępny w ofercie, obsługuje oklejanie krawędzi o grubości do 20 mm z prędkością 18 metrów na minutę, co stanowi znacznie większą wydajność niż w przypadku porównywalnej maszyny firmy SCM opisanej poniżej, a jego cena jest odpowiednio wyższa, 39 000–49 000 euro w porównaniu z 15 000–20 000 euro za maszynę SCM — jest to wydajność, jakiej potrzebuje fabryczny producent kuchni lub mebli, pracujący na dwie zmiany zamiast jednej. Ta różnica odzwierciedla różnicę między okleiniarką na skalę warsztatową a maszyną skonstruowaną z myślą o fabryce pracującej na dwie zmiany.

SCM: włoski wszechstronny producent

SCM nie specjalizuje się w jednym etapie produkcji, tak jak robią to marki należące do Grupy Homag. Założona w Rimini w 1952 roku i osiągająca obecnie roczny obrót rzędu około 900 mln euro, firma produkuje piły do płyt, okleiniarki, centra obróbcze CNC oraz szlifierki w ramach jednej, szerokiej gamy produktów, konkurując z firmami Holzma, Weeke i Homag na każdym etapie produkcji, a nie tylko na jednym. Model SCM Olimpic K360, obecnie dostępny w ofercie, stanowi bezpośrednie porównanie z powyższą okleiniarką Homag – ta sama podkategoria, mniejsze parametry techniczne i cena wynosząca około jednej trzeciej ceny, co sprawia, że lepiej nadaje się on do warsztatu stolarskiego lub mniejszej firmy meblarskiej zajmującej się wykańczaniem paneli w mniejszych seriach, a nie do linii produkcyjnej. Jeśli wolisz współpracować z jednym dostawcą dla całej linii produkcyjnej zamiast łączyć trzy wyspecjalizowane marki, SCM jest standardową alternatywą.

Co faktycznie ma większe znaczenie niż marka

Jeśli kupujesz pojedynczą stację, porównuj podobne parametry w ramach tej stacji – długość cięcia i liczbę chwytaków w przypadku piły belkowej, liczbę wrzecion i wymiary robocze w przypadku centrum wiercenia i frezowania, grubość obrzeża i prędkość posuwu w przypadku okleiniarki. Tańsza maszyna z Grupy Homag przewyższa droższą maszynę SCM, jeśli faktycznie ma odpowiedni rozmiar dla Twoich paneli, i odwrotnie.

Jeśli kupujesz całą linię, istnieją realne argumenty przemawiające za każdą z opcji. Maszyny Holzma, Weeke i Homag są zaprojektowane do pracy z tym samym oprogramowaniem produkcyjnym i standardami przenośników, ponieważ są produkowane przez tę samą grupę, co może uprościć integrację, jeśli montujesz linię z używanego sprzętu kupionego osobno. SCM oferuje tę samą prostotę wynikającą z wyboru jednego dostawcy – włoskiego producenta – zamiast trzech niemieckich specjalistycznych marek. Żadne z tych rozwiązań nie jest złe – wszystko zależy od tego, czy uzupełniasz lukę w istniejącej linii, czy budujesz ją od podstaw.

Drzwi szafki kuchennej to cała linia w miniaturze i przydatny sposób, by wyobrazić sobie, jak te cztery marki faktycznie współgrają w rzeczywistej produkcji mebli i szafek. Są one przycinane na wymiar na piły ramowej Holzma, okrawane na okleiniarce Homag lub SCM, a następnie nawiercane pod zawiasy i kołki półkowe na centrum obróbczym CNC Weeke. Trzy różne maszyny, jeden produkt codziennego użytku – i właśnie dlatego w ogóle istnieje struktura Grupy Homag oraz alternatywna dla niej oferta firmy SCM.

W tej kategorii kilka kwestii szczególnie wprawia ludzi w zakłopotanie. Przed zakupem dowolnej okleiniarki Grupy Homag lub SCM należy zapytać, czy stosowany system klejenia opiera się na kleju PUR czy EVA. Klej PUR zapewnia mocniejsze wiązanie i jest standardem w zakładach o większej wydajności, ale klej PUR pozostawiony w nieaktywnej stacji klejenia – a właśnie taka sytuacja ma miejsce w przypadku używanej maszyny, która czeka na nabywcę – może stwardnieć i zwęglić się, co czasami wymaga wymiany całej stacji klejenia. Klej EVA jest znacznie bardziej wyrozumiały, jeśli maszyna stała przez jakiś czas bezczynnie, co warto wiedzieć, biorąc pod uwagę, jak długo niektóre oferty sprzedaży używanych maszyn pozostają aktywne, zanim dojdą do skutku.

W przypadku piły belkowej, takiej jak powyższa Holzma, zużycie objawia się raczej w szczegółach niż w postaci jakichkolwiek dramatycznych uszkodzeń. Należy zapytać, jak często ostrze było ostrzone lub wymieniane, oraz zwrócić uwagę na nierówną jakość cięcia, która zazwyczaj wskazuje na zużyte szyny prowadzące lub niewłaściwie wyrównane łożyska, a nie na samo ostrze. Wymiana zębatki i zębnika napędzających chwytaki jest kosztowna, jeśli są zużyte, dlatego warto zapytać o to konkretnie, zamiast zakładać, że maszyna, która wygląda na czystą, była dobrze utrzymana pod względem mechanicznym.

Jeśli chodzi o sterowanie CNC, maszyny Homag Group działają na własnym oprogramowaniu Homag – woodWOP, które od momentu wprowadzenia na rynek w 1992 roku przeszło dziewięć głównych aktualizacji. Starsza maszyna z wczesną wersją oprogramowania woodWOP niekoniecznie stanowi problem, ale przed założeniem, że wystarczy ją podłączyć i od razu rozpocząć pracę, należy sprawdzić jej kompatybilność z oprogramowaniem do projektowania i cięcia, z którego już korzystasz, lub uwzględnić w budżecie koszt aktualizacji.

Kolejny koszt eksploatacyjny, który warto uwzględnić w budżecie dla każdej z tych maszyn: żadna z nich nie działa bez odpowiednio dobranego systemu odciągu pyłu i wiórów, a rzadko jest on dołączony do oferty sprzedaży używanych maszyn. W szczególności frezowanie i wiercenie CNC wymagają rzeczywistego odsysania przy głowicy frezującej – powyżej 500 CFM w przypadku pojedynczego wrzeciona – a ciśnienie w okapie ma większe znaczenie niż sam przepływ powietrza, ponieważ obszar cięcia w centrum obróbczym CNC lub okleiniarce jest znacznie bardziej otwarty niż w maszynie zamkniętej, takiej jak piła stołowa. Zapytaj, z jakim systemem odciągu sprzedawca obecnie korzysta podczas pracy z maszyną, i uwzględnij w budżecie koszt odpowiedniego zestawu do odciągania pyłu, jeśli oferta nie zawiera takiego rozwiązania.

Gdzie szukać

W naszej kategorii maszyn do obróbki drewna, największej na stronie, zamieszczamy maszyny marek SCM, Homag, Holzma i Weeke, a także innych producentów. Jeśli montujesz pełną linię produkcyjną, a nie pojedyncze stanowisko, nasz przewodnik po używanych wtryskarkach opisuje tę samą logikę „marka kontra specyfikacja” w odniesieniu do przetwórstwa tworzyw sztucznych, a nasza lista kontrolna due diligence zawiera informacje o tym, co należy sprawdzić przed podjęciem jakiejkolwiek decyzji.